Astrolabe B trong văn bản thiên văn Babylon là gì?
Trả lời nhanh
Astrolabe B là tên của một văn bản bảng thiên văn Babylon, không phải mặc nhiên là tên một dụng cụ đo thiên văn. Nghiên cứu về các astrolabe Babylon còn gọi văn bản này là Berlin astrolabe và xếp nó vào nhóm văn bản sớm, khoảng năm 1100 TCN theo nguồn được trích yếu.
Định danh Astrolabe B
Astrolabe B là tên định danh của một văn bản bảng thiên văn Babylon, chứ không mặc nhiên chỉ một dụng cụ đo thiên văn. Cách gọi này đặt đối tượng vào phạm vi văn bản ghi chép và tổ chức thông tin thiên văn của Babylon, vì vậy cần đọc “Astrolabe B” như tên của một đơn vị tư liệu. Trong nghiên cứu, văn bản này còn được gọi là Berlin astrolabe, một tên thay thế xuất hiện bên cạnh định danh Astrolabe B.
Khi định danh, ba điểm cần giữ riêng là tên Astrolabe B, tên gọi Berlin astrolabe và tính chất văn bản bảng thiên văn Babylon. Việc đồng nhất Astrolabe B với astrolabe đo thiên văn của các thời kỳ sau sẽ làm thay đổi phạm vi của thuật ngữ và gây nhầm lẫn giữa những loại tư liệu khác nhau.
Bối cảnh văn bản Babylon
Astrolabe B cần được đọc trong bối cảnh truyền thống văn bản thiên văn Babylon, nơi các quan sát và quy tắc liên quan đến bầu trời được ghi lại dưới dạng bảng. Ý nghĩa của nó trước hết nằm ở tư cách một chứng liệu bằng văn bản; không phải ở hình dung về một vật thể cầm tay. Tên gọi Berlin astrolabe phản ánh cách nghiên cứu hiện đại nhận diện văn bản này, đồng thời đặt nó trong mạch khảo cứu các astrolabe Babylon.
Trong phạm vi bối cảnh, điều quan trọng là giữ Astrolabe B ở đúng tầng tư liệu Babylon: một văn bản bảng thiên văn thuộc truyền thống ghi chép sớm. Những liên tưởng đến dụng cụ thiên văn về sau hoặc đến dự báo cá nhân hiện đại phải được tách khỏi lớp bối cảnh này.
Phân biệt với dụng cụ về sau
Sự tương đồng chủ yếu nằm ở tên gọi và mối liên hệ với tri thức thiên văn, chứ không đủ để đồng nhất hai đối tượng. “Berlin astrolabe” cũng là tên gọi khác được dùng cho văn bản này trong nghiên cứu; cách gọi đó không biến nó thành một hiện vật dụng cụ theo nghĩa về sau. Tài liệu giới thiệu còn đặt Astrolabe B cùng “circular astrolabe” trong phạm vi các bản dịch từ tiếng Akkadian, nhưng thông tin ấy vẫn thuộc lịch sử văn bản và thuật ngữ, không tự cung cấp mô tả về một thiết bị đo.
Khi đối chiếu với astrolabe ở các thời kỳ sau, nên phân biệt ba lớp: tên gọi, dạng tư liệu và chức năng được chứng minh. Với Astrolabe B, chỉ lớp thứ nhất và thứ hai được xác nhận trong phạm vi trích yếu; không được tự bổ sung chức năng dụng cụ từ sự giống nhau của tên.
Tài liệu tham khảo
- https://babylonianastrology.com/downloads/Astrolabe_Book_Announcement_2013_July_10.pdf
- https://astro.bas.bg/AIJ/issues/n32/MNickiforov.pdf
Ghi chú biên tập
Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày biên soạn, dịch và tổng hợp từ các nguồn tham khảo nêu trên.