Hậu Chẩm trong phong thủy là gì? Vai trò của thế tựa sơn
Trả lời nhanh
Hậu chẩm là phần địa hình hoặc vật thể vững ở phía sau một huyệt, khu đất hay công trình trong phong thủy Loan đầu; nó tạo thế “tựa sơn”, tương ứng lớp nghĩa che chở và ổn định của Huyền Vũ. Hậu chẩm có thể là núi, gò, dải đất cao, công trình sau lưng hoặc thế địa hình bao bọc phù hợp, chứ không bắt buộc là một ngọn núi thật. Khi xét hậu chẩm phải đặt cùng minh đường phía trước, Thanh Long – Bạch Hổ hai bên, thủy và hướng, không tách một điểm tựa phía sau để kết luận cát hung.
Hậu chẩm là gì trong Loan đầu?
Trong ngôn ngữ địa lý phong thủy, chẩm nghĩa là gối đầu; “hậu chẩm” vì thế chỉ phần tựa ở phía sau. Các tài liệu về phong thủy trong bố cục kinh thành và lăng tẩm Việt Nam thường xếp hậu chẩm bên cạnh tiền án, minh đường, tả long và hữu hổ như những thành phần của một địa cuộc hoàn chỉnh.
Ở bình diện hình thế, hậu chẩm không phải là đồ vật đặt sau nhà để thay thế mọi điều kiện địa thế. Nó là sự hiện diện của một phần hậu phương có độ vững, có tác dụng giữ, che và làm nền cho chỗ ở hoặc huyệt. Trong môi trường tự nhiên, đó có thể là đồi hoặc núi; ở phạm vi nhỏ hơn, người luận Loan đầu có thể xét nền đất cao, dãy nhà ổn định hay hàng cây lâu năm phía sau. Việc nhận định còn tùy quy mô khu đất và quan hệ với cảnh quan xung quanh.
Hậu chẩm và Huyền Vũ có giống nhau không?
Hai khái niệm có quan hệ rất gần nhưng không hoàn toàn đồng nghĩa. Huyền Vũ là tên gọi của phương sau trong hệ Tứ tượng: trước Chu Tước, sau Huyền Vũ, tả Thanh Long và hữu Bạch Hổ. Hậu chẩm là hình thế chỗ tựa cụ thể ở phía sau ấy.
Vì vậy, nói một cuộc đất “có Huyền Vũ” là đang nói đến vai trò phương vị phía sau; nói “có hậu chẩm” là đang nêu phần núi, gò hay thế tựa làm nhiệm vụ đó. Một hậu chẩm vừa phải, liền mạch và hài hòa thường được xem là giúp khí có chỗ nương. Nếu phía sau quá bức bách, sắc nhọn, đổ dốc gấp hoặc hoàn toàn trống trải, người học cần xem thêm toàn bộ hình thế thay vì tự động gọi là tốt hay xấu.
Quan hệ giữa hậu chẩm, tiền án và minh đường
Hậu chẩm chỉ là một phần của phép nhìn tứ phía. Phía trước thường cần có minh đường để mở tầm nhìn và làm nơi tụ; xa hơn có thể có tiền án như một vật che, đỡ hoặc làm bình phong. Hai bên có Thanh Long và Bạch Hổ để tạo quan hệ bao bọc tả–hữu. Một hậu chẩm vững nhưng minh đường chật hẹp, thủy phá hoặc hai bên mất cân đối vẫn chưa đủ để gọi là một cuộc đất đẹp.
Trong nhiều mô tả về kinh thành Huế và các khu lăng tẩm, các yếu tố này xuất hiện theo chỉnh thể: núi, đồi, sông, khoảng trống và các dải đất được gắn vai trò riêng. Giá trị của ví dụ lịch sử là cho thấy Loan đầu đọc quan hệ giữa các hình thế thực, không phải một công thức đặt vật phẩm trong nhà.
Hậu chẩm áp dụng cho nhà ở thế nào?
Khi xem nhà ở, trước hết xác định phía sau theo hướng của công trình, rồi quan sát vật thể phía hậu phương: nền đất, khối nhà, dãy cây, tường hoặc khoảng trống. Một điểm tựa tốt theo tinh thần Loan đầu thường cần ổn định, không quá áp sát, không tạo cảm giác đè ép và không bị đường, góc nhọn hay dòng nước xung phá trực tiếp.
Không nên vì thiếu núi phía sau mà kết luận ngôi nhà vô phương sử dụng. Đô thị hiện đại có mật độ, cao độ và khoảng lùi rất khác đất tự nhiên; công trình lân cận, tường bao, sân sau, thông gió và an toàn thực tế đều phải được xem trong đúng quy mô. Lý khí, tọa–hướng và công năng cũng là những lớp riêng, không thể bị Loan đầu thay thế.
Những nhầm lẫn thường gặp
Nhầm lẫn thứ nhất là đồng nhất hậu chẩm với bất kỳ vật nặng nào đặt sau lưng. Thế tựa trong Loan đầu trước hết là quan hệ hình thế; một vật trang trí không tự tạo ra toàn bộ cảnh quan phía sau. Nhầm lẫn thứ hai là chỉ xem hậu chẩm mà bỏ minh đường, thủy khẩu và tả–hữu. Nhầm lẫn thứ ba là đem quy tắc âm trạch áp nguyên xi vào nhà ở mà không xét khác biệt công năng và tỷ lệ.
Một cách đọc đúng là ghi nhận hậu chẩm như lớp ổn định của địa cuộc, sau đó kiểm tra nó có hòa với các mặt còn lại không. Khi nguồn sách dùng thuật ngữ khác nhau như “hậu chẩm”, “Huyền Vũ sơn” hay “tọa sơn”, cần xem ngữ cảnh để biết họ đang chỉ phương vị, hình thế hay phép lập hướng.
Tóm tắt
Hậu chẩm là chỗ tựa phía sau trong phong thủy Loan đầu và thường đảm nhiệm vai trò Huyền Vũ của một địa cuộc. Nó có thể là núi, gò hoặc hình thế hậu phương vững phù hợp với quy mô thực tế. Ý nghĩa của hậu chẩm chỉ rõ khi xét cùng minh đường, tiền án, Thanh Long – Bạch Hổ, thủy và tọa–hướng; không phải một dấu hiệu tách rời để phán cát hung.
Nguồn tham khảo
- Kiến trúc Kinh thành Huế và các yếu tố phong thủy
- Phong thủy qua các đời vua Việt Nam
- Phong Thủy Nhàn Đàm – Tuệ Hải