TỬ VIHÀNG NGÀY
Mở bộ công cụ

Lễ Thỉnh Sắc Thần Trong Kỳ Yên Là Gì?

Biên soạn: Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày · Trưởng ban: Tử Vi Friedo

Trả lời nhanh

Lễ thỉnh sắc thần là nghi thức cung thỉnh sắc phong của Thành hoàng từ nơi lưu giữ về đình để an vị và cử hành lễ Kỳ yên. Nghi thức chỉ có ở những đình còn sắc phong hoặc có lệ thỉnh sắc riêng; có thể đi cùng rước sắc, hong sắc, an vị rồi hồi sắc sau kỳ lễ. Thành phần, lộ trình, thời gian và cách hành lễ hoàn toàn theo bản nghi của từng đình, nên không có một mẫu rước hay lời khấn dùng chung cho mọi nơi.

Lễ thỉnh sắc thần nghĩa là gì?

Sắc thần, thường gọi là sắc phong, là văn bản phong tặng hoặc xác nhận danh hiệu thờ phụng trong lịch sử của một số đình làng. Khi sắc được lưu giữ ngoài chính điện hoặc được bảo quản theo lệ riêng, đến Kỳ yên cộng đồng có thể làm lễ thỉnh sắc để cung rước sắc về đình, an vị và hành lễ.

Tư liệu về Kỳ yên ở Cần Thơ ghi nhận nghi thức thỉnh và an vị sắc thần trong mạch lễ đình. Nghiên cứu về lễ hội cúng đình ở Sóc Trăng cũng nhắc việc rước sắc, hay thỉnh sắc, trước khi đình tiến hành các nghi thức tiếp theo. Điều này cho thấy thỉnh sắc là một phần có vị trí rõ ràng trong nhiều lễ Kỳ yên Nam Bộ, nhưng không phải đình nào cũng thực hiện theo cùng cách.

Khi nào làm lễ thỉnh sắc?

Lễ thỉnh sắc thường nằm ở đầu hoặc phần chuẩn bị của Kỳ yên. Có nơi cử hành vào buổi sáng ngày khai lễ, sau đó mới hong sắc, an vị, túc yết hay chánh tế; có nơi xếp khác theo lịch đình. Tại đình Mỹ Đức ở An Giang, lịch Kỳ yên công bố thỉnh sắc thần, hong sắc và các lễ tiếp theo ở những giờ riêng.

Không thể suy ra thời gian chỉ từ tên gọi. Một Kỳ yên thường niên có thể giản lược nhiều nghi thức so với năm đáo lệ, trong khi đình khác lại có quy mô và lịch hội riêng. Người cần dự lễ nên xem thông báo chính thức của di tích, không tự chọn giờ hoặc tự tổ chức nghi thức rước sắc.

Lễ thỉnh sắc thường có những bước nào?

Từng đình có bản nghi và lộ trình riêng. Ở mức khái quát, có thể nhận ra các phần việc sau:

  1. Chuẩn bị nơi lưu giữ và nơi an vị: kiểm tra, sửa soạn không gian theo người có trách nhiệm.
  2. Cung thỉnh hoặc rước sắc: đoàn nghi lễ thực hiện theo lộ trình, nhân sự và nhạc lễ của đình nếu có.
  3. An vị sắc tại đình: sắc được đưa về vị trí thờ phụng để tiếp nối kỳ lễ.
  4. Các nghi thức Kỳ yên tiếp theo: tùy lệ có thể là tế thần, túc yết, chánh tế, diễn xướng hoặc những phần khác.
  5. Hồi sắc: sau kỳ lễ, có nơi làm lễ đưa sắc về nơi lưu giữ.

Danh sách này không phải hướng dẫn thao tác với sắc phong. Sắc là tư liệu và vật thờ quan trọng, vì vậy mọi việc mở, cất, di chuyển, phơi hoặc bảo quản phải do người được đình và cơ quan quản lý phân công.

Lễ thỉnh sắc khác lễ an vị và hồi sắc thế nào?

Ba tên gọi liên hệ với nhau nhưng chỉ ba công đoạn khác nhau:

Nghi thứcNội dung chính
Thỉnh sắcCung thỉnh hoặc rước sắc từ nơi lưu giữ về nơi hành lễ
An vị sắcĐặt sắc ở vị trí thờ phụng theo lệ để tiến hành kỳ lễ
Hồi sắcCung đưa sắc trở về nơi lưu giữ sau khi hoàn tất

Có đình gộp các thao tác hoặc dùng cách gọi địa phương. Có đình không có sắc phong nên không có lễ thỉnh sắc. Vì vậy không nên xem thỉnh sắc là điều kiện bắt buộc của mọi Kỳ yên.

Vì sao không nên dùng “sắc phong mẫu” trên mạng?

Sắc phong là văn bản lịch sử gắn với một đình, một vị thần và bối cảnh cụ thể. Ảnh chụp hay bản phiên âm trên mạng chỉ có giá trị tham khảo khi xuất xứ được xác định; không thể biến thành vật phẩm hay văn bản hành lễ cho nơi khác. Việc sao chép, diễn dịch hoặc thay danh xưng tùy tiện vừa sai tư liệu vừa không đúng lệ thờ tự.

Nếu muốn tìm hiểu sắc phong của một đình, nên liên hệ ban quản lý di tích, thủ từ, ban quý tế hoặc cơ quan văn hóa địa phương. Khi tham dự lễ, hãy giữ khoảng cách và tuân theo hướng dẫn, vì nhiều phần việc được thực hiện trang nghiêm, có quy định riêng về người tham gia.

Tóm tắt

Lễ thỉnh sắc thần là nghi thức cung thỉnh sắc phong Thành hoàng về đình để an vị trong Kỳ yên, chỉ có ở những nơi còn sắc và có lệ thực hành. Nó khác an vị và hồi sắc, đồng thời thay đổi theo từng đình. Muốn hiểu hoặc dự lễ đúng cần theo lịch, bản nghi và người phụ trách của chính di tích.

Nguồn tham khảo