Nhật Chủ Trong Bát Tự Là Gì? Cách Xác Định Và Luận Vượng Suy
Trả lời nhanh
Nhật Chủ, còn gọi Nhật Nguyên hoặc Nhật Can, là Thiên Can nằm trên trụ ngày trong lá số Bát Tự và được lấy làm điểm đại diện cho chính mệnh chủ. Mười Nhật Chủ gồm Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Mọi Thập Thần đều được xác định từ quan hệ sinh–khắc và âm–dương giữa các can với Nhật Chủ. Tuy nhiên, chỉ biết Nhật Chủ thuộc hành gì chưa đủ luận mệnh; phải xét tháng sinh, căn khí trong Địa Chi, trợ lực, tiết hao, khắc chế và toàn cục để định vượng suy, cách cục và Dụng Thần.
Nhật Chủ nằm ở đâu trong lá số Bát Tự?
Bát Tự gồm bốn trụ năm, tháng, ngày và giờ. Mỗi trụ có một Thiên Can ở trên và một Địa Chi ở dưới, tổng cộng tám chữ. Thiên Can của trụ ngày chính là Nhật Chủ. Chẳng hạn, trụ ngày là Giáp Tý thì Nhật Chủ là Giáp Mộc; trụ ngày là Tân Dậu thì Nhật Chủ là Tân Kim.
Nhật Chủ đại diện cho người có lá số, còn các chữ khác được đọc trong quan hệ với điểm trung tâm này. Cùng một chữ Bính Hỏa nhưng đối với Giáp Mộc là khí do Mộc sinh ra, còn đối với Canh Kim lại là khí khắc Kim. Vì thế, không xác định đúng Nhật Chủ thì không thể an Thập Thần đúng.
Việc lập trụ ngày phải dựa trên lịch Can Chi chính xác. Người sinh gần ranh giới ngày, đặc biệt giờ Tý, cần dùng quy tắc đổi ngày nhất quán với trường phái đang theo. Không nên đoán Nhật Chủ chỉ từ con giáp năm sinh hay nạp âm.
Mười Nhật Chủ gồm những loại nào?
Năm hành biểu hiện thành âm và dương, tạo nên mười Thiên Can:
- Giáp là Dương Mộc, Ất là Âm Mộc.
- Bính là Dương Hỏa, Đinh là Âm Hỏa.
- Mậu là Dương Thổ, Kỷ là Âm Thổ.
- Canh là Dương Kim, Tân là Âm Kim.
- Nhâm là Dương Thủy, Quý là Âm Thủy.
Các sách nhập môn thường dùng hình tượng để nhớ: Giáp như cây lớn, Ất như dây leo; Bính như mặt trời, Đinh như ngọn đèn; Mậu như núi, Kỷ như đất ruộng; Canh như kim loại thô, Tân như châu ngọc; Nhâm như sông biển, Quý như mưa sương. Đây là phép tượng, không phải kết luận trọn đời về tính cách.
Một Nhật Chủ chỉ phát lộ đúng tính chất khi được đặt vào mùa và cấu trúc cụ thể. Giáp Mộc sinh mùa xuân khác Giáp Mộc sinh mùa thu; Tân Kim có căn và được Thổ sinh khác Tân Kim cô nhược giữa Hỏa vượng. Bởi vậy không thể chia mọi người thành mười mẫu cố định.
Nhật Chủ quyết định Thập Thần như thế nào?
Thập Thần là mười quan hệ lấy Nhật Chủ làm chuẩn. Ngũ hành đồng loại với Nhật Chủ thành Tỷ Kiên, Kiếp Tài; hành sinh Nhật Chủ thành Chính Ấn, Thiên Ấn; hành do Nhật Chủ sinh thành Thực Thần, Thương Quan; hành bị Nhật Chủ khắc thành Chính Tài, Thiên Tài; hành khắc Nhật Chủ thành Chính Quan, Thất Sát.
Sau quan hệ ngũ hành, âm dương cùng hay khác tính quyết định Chính hay Thiên, Tỷ hay Kiếp, Thực hay Thương. Ví dụ Nhật Chủ Giáp Mộc gặp Nhâm Thủy là Thiên Ấn, gặp Quý Thủy là Chính Ấn; gặp Mậu Thổ là Thiên Tài, gặp Kỷ Thổ là Chính Tài.
Thập Thần không phải mười vị thần độc lập. Chúng là tên các mối quan hệ khí. Ý nghĩa cha mẹ, nghề nghiệp, tài lộc, quyền lực hay biểu đạt chỉ được luận sau khi xét vị trí, sức mạnh và phối hợp toàn cục.
Cách xét Nhật Chủ vượng hay nhược
Bước đầu là xem nguyệt lệnh, tức Địa Chi tháng sinh, vì nó cho biết khí mùa đang chủ quyền. Sau đó xét Nhật Chủ có thông căn trong các Địa Chi hay không, có được Ấn và Tỷ Kiếp sinh trợ, hay bị Tài, Quan Sát và Thực Thương làm hao tiết, khắc chế.
Vượng không mặc nhiên tốt, nhược không mặc nhiên xấu. Nhật Chủ quá vượng có thể cần tiết hoặc khắc; Nhật Chủ quá nhược có thể cần sinh trợ, nhưng cách tòng và các cấu trúc đặc biệt có quy tắc riêng. Số lượng ngũ hành cũng không thay thế được chất lượng: một can có căn, đắc lệnh có thể mạnh hơn vài chữ hư phù.
Các yếu tố cần đọc cùng nhau gồm mùa sinh, căn khí, thấu can, hợp–xung–hình–hại, kho mộ, khí thế toàn cục và đại vận. Chỉ đếm bao nhiêu Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy rồi kết luận thiếu hành nào là cách giản lược dễ sai.
Nhật Chủ khác nạp âm và con giáp ra sao?
Nhật Chủ là Can ngày, còn con giáp thường chỉ Chi năm. Nạp âm là tên hành của một cặp Can Chi trong lục thập hoa giáp. Ba khái niệm nằm ở ba lớp khác nhau và không thể thay thế nhau. Một người có nạp âm Hải Trung Kim vẫn có thể mang Nhật Chủ Bính Hỏa hoặc bất kỳ Can nào tùy ngày sinh.
Trong Bát Tự Tử Bình, Nhật Chủ là tâm điểm để lập Thập Thần và luận cấu trúc. Nạp âm có thể được một số phái dùng như lớp tham khảo riêng, nhưng không được lấy nạp âm năm sinh thay cho Nhật Chủ. Con giáp cũng không đủ để xác định Dụng Thần, hỷ kỵ hay vượng suy.
Những sai lầm thường gặp
- Chỉ đọc đặc điểm của một Nhật Chủ mà bỏ tháng sinh và toàn cục.
- Cho rằng thân vượng luôn tốt, thân nhược luôn xấu.
- Đếm ngũ hành bằng số chữ mà không xét đắc lệnh, thông căn và thấu can.
- Lấy nạp âm hoặc con giáp năm sinh làm hành của Nhật Chủ.
- Chọn màu, nghề hoặc vật phẩm chỉ từ một chữ Nhật Chủ trước khi định hỷ kỵ.
Tóm tắt
Nhật Chủ là Thiên Can của trụ ngày và là điểm quy chiếu trung tâm trong Bát Tự. Từ Nhật Chủ mới xác định được Thập Thần, nhưng muốn luận phải xét khí mùa, căn, sinh trợ, tiết hao và khắc chế. Mười Nhật Chủ cung cấp ngôn ngữ nền tảng; một lá số hoàn chỉnh luôn cần toàn bộ tám chữ và vận trình.
Nguồn tham khảo
- Mingli Atlas – Day Master và nguồn Tử Bình cổ
- Joey Yap – Me, Myself and My Day Master
- Draw Life – Ten Heavenly Stems trong Bát Tự
- Four Pillars of Destiny – cấu trúc bốn trụ và Nhật Chủ