TỬ VIHÀNG NGÀY
Mở bộ công cụ

Onmyōryō là gì trong lịch sử lịch pháp Nhật Bản?

Biên soạn: Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày · Trưởng ban: Tử Vi Friedo

Trả lời nhanh

Onmyōryō là cơ quan thuộc Nakatsukasashō trong hệ Ritsuryō của Nhật Bản, đảm nhiệm ba lĩnh vực gắn kết về mặt hành chính: lập lịch, thiên văn và bói toán. Lịch Nhật Bản hình thành trong bối cảnh kỹ thuật lịch từ Trung Hoa truyền qua Triều Tiên. Cần phân biệt Onmyōryō lịch sử với Onmyōdō, vốn là một hệ tri thức, và với các hình tượng hư cấu hiện đại.

Onmyōryō trong hệ Ritsuryō

Sự gắn kết ấy không có nghĩa ba lĩnh vực hoàn toàn đồng nhất về nội dung. Lập lịch hướng đến việc xây dựng và vận hành lịch; thiên văn cung cấp hoạt động quan sát; còn bói toán thuộc một phạm vi xử lý khác nhưng cùng hiện diện trong cơ quan. Khi nghiên cứu Onmyōryō, cần chú ý đến tư cách một thiết chế trong hệ Ritsuryō trước khi mở rộng sang các khái niệm hoặc hình ảnh xuất hiện về sau.

Cách đặt cơ quan này trong bộ máy Nakatsukasashō còn cho phép phân biệt hai lớp thường bị trộn lẫn: một bên là tổ chức hành chính phụ trách các nhiệm vụ liên quan đến lịch, thiên văn và bói toán; bên kia là những tri thức, thực hành hoặc hình tượng được gọi bằng các tên gần gũi trong những bối cảnh khác. Với lịch sử lịch pháp Nhật Bản, trọng tâm của Onmyōryō ở đây là chức năng và vị trí hành chính được xác định trong hệ Ritsuryō.

Phạm vi công việc

Trong hoạt động thường nhật, phạm vi của Onmyōryō được tổ chức quanh ba mảng có liên hệ với nhau: lập lịch, thiên văn và bói toán. Lập lịch là việc xử lý và duy trì hệ thống lịch dùng trong đời sống hành chính, qua đó xác định cách sắp xếp thời gian theo quy chuẩn được cơ quan thừa nhận. Mảng thiên văn cung cấp nền tảng quan sát và theo dõi các hiện tượng trên trời, giúp công việc lịch pháp không tách rời khỏi việc nhận biết những vận động được dùng để tính lịch. Bói toán tạo thành mảng thứ ba, gắn với việc đánh giá ý nghĩa hoặc tính phù hợp của thời điểm và sự việc theo tri thức đương thời.

Điểm cần chú ý là ba mảng này không được xem như những nghề độc lập chỉ tình cờ đặt cạnh nhau. Chúng cùng nằm trong một phạm vi quản lý, nên việc lập lịch, quan sát thiên văn và bói toán có thể hỗ trợ lẫn nhau trong xử lý thời gian cũng như các quyết định liên quan. Khi nói Onmyōryō phụ trách lịch pháp, không nên thu hẹp cơ quan này thành nơi chỉ biên soạn lịch. Phạm vi công việc của nó bao gồm cả những hoạt động thiên văn và bói toán được tổ chức trong cùng khuôn khổ hành chính.

Bối cảnh hình thành lịch Nhật Bản

Bối cảnh hình thành ấy cũng có thể được tiếp cận qua tư liệu của các gia đình làm lịch ở Nara. Những tư liệu này thuộc phạm vi nghiên cứu về lịch và Onmyōdō, giúp khảo sát cách tri thức lịch pháp được lưu giữ trong các dòng truyền thừa nghề nghiệp. Tuy nhiên, sự hiện diện của các tư liệu liên quan không làm cho Onmyōryō đồng nhất với Onmyōdō: một bên là cơ quan hành chính phụ trách các lĩnh vực đã nêu, còn bên kia là một hệ tri thức. Lịch Nhật Bản cần được nhìn từ cả nguồn truyền kỹ thuật bên ngoài lẫn quá trình tổ chức, lưu giữ và thực hành trong bối cảnh Nhật Bản.

Tài liệu tham khảo

Ghi chú biên tập

Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày biên soạn, dịch và tổng hợp từ các nguồn tham khảo nêu trên.