TỬ VIHÀNG NGÀY
Mở bộ công cụ

Quyền cốt cao và thấp trong tướng pháp được mô tả thế nào?

Biên soạn: Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày · Trưởng ban: Tử Vi Friedo

Trả lời nhanh

Trong tướng pháp cổ, "quyền cốt" chỉ phần xương gò má nhô lên hai bên mặt. Sách tướng mô tả quyền cốt cao là xương gò má nổi rõ, tạo thế nâng đỡ cho khuôn mặt; quyền cốt thấp là gò má bằng phẳng, ít lộ. Tuy nhiên cao-thấp ở đây phụ thuộc góc nhìn quan sát và cấu trúc tổng thể khuôn mặt từng người, không phải một chỉ số tuyệt đối để suy ra quyền lực thực tế bên ngoài tướng thư.

Quyền cốt là gì trong hệ thống bộ vị tướng pháp

Trong hệ thống bộ vị của tướng pháp truyền thống, khuôn mặt được chia thành nhiều vùng xương và thịt mang tên riêng, mỗi vùng gắn với một ý nghĩa biểu tượng được truyền lại qua các đời thầy tướng. Quyền cốt là một trong những bộ vị xương được nhắc đến sớm và thường xuyên trong các sách tướng cổ, chỉ phần xương gò má nằm ở hai bên mặt, phía dưới đuôi mắt và phía trên phần thịt má.

Chữ "quyền" trong "quyền cốt" vốn mang nghĩa liên quan đến thế đứng, sự cân bằng, và trong ngữ cảnh tướng pháp nó được dùng để chỉ phần xương có chức năng như một điểm tựa, một thế nâng cho cấu trúc khuôn mặt. Chữ "cốt" chỉ rõ đây là phần xương, phân biệt với các bộ vị thuộc về thịt, da hay khí sắc. Vì vậy khi các tướng thư nói về quyền cốt, họ đang nói về hình thái xương chứ không phải về màu da hay đường nét thịt xung quanh.

Việc xác định đúng vị trí quyền cốt trên đồ bản tướng pháp là bước đầu tiên trước khi bàn đến chuyện cao hay thấp, bởi cùng một tên gọi nhưng các dị bản tướng thư có thể khoanh vùng hơi khác nhau, có bản lấy điểm cao nhất của xương gò má, có bản lấy cả một vùng rộng hơn bao gồm phần tiếp giáp với thái dương.

Cách mô tả quyền cốt cao trong sách tướng

Theo cách mô tả truyền thống được lưu trong các nguồn tướng thư như Thần Tướng Toàn Biên, quyền cốt cao là khi phần xương gò má nhô lên rõ rệt, tạo thành một đường viền có thể nhận thấy bằng mắt thường hoặc bằng cách sờ tay lên da mặt. Hình ảnh thường được dùng để mô tả trạng thái này là gò má như có một thế nâng, đẩy phần trên của khuôn mặt lên, tạo cảm giác về một cấu trúc xương vững chãi.

Trong hệ biểu tượng tướng pháp, quyền cốt cao thường được gắn với ý niệm về một thế đứng vững, một sự nâng đỡ có tính bền bỉ cho tổng thể gương mặt. Đây là cách diễn giải mang tính hình tượng, xuất phát từ việc tướng pháp cổ nhìn khuôn mặt như một tiểu vũ trụ có các bộ phận tương ứng với các yếu tố tự nhiên, trong đó xương được ví như núi non, đất đai, còn thịt và khí sắc được ví như cây cỏ, sông nước.

Cần lưu ý rằng mô tả "quyền cốt cao" trong các bản tướng thư khác nhau có thể đi kèm những diễn giải khác nhau tùy theo hệ phái. Có hệ phái nhấn mạnh vào sự phối hợp giữa quyền cốt với các bộ vị lân cận như trán, mũi, cằm để đưa ra một cách nhìn tổng thể, thay vì chỉ xét riêng lẻ bộ vị này.

Cách mô tả quyền cốt thấp trong sách tướng

Ngược lại với quyền cốt cao, quyền cốt thấp được mô tả là khi phần xương gò má không nhô rõ, bề mặt khuôn mặt ở vùng này tương đối bằng phẳng, không tạo thành đường viền rõ nét khi quan sát. Trong một số tướng thư, trạng thái này còn được gọi bằng những tên khác nhau tùy theo dị bản, có bản gọi là "quyền hãm", có bản mô tả bằng hình ảnh gò má "chìm" so với tổng thể khuôn mặt.

Về mặt biểu tượng, quyền cốt thấp thường được diễn giải theo hướng đối lập với ý niệm về thế nâng đỡ đã nói ở trên. Tuy nhiên, các tướng thư cổ khi mô tả bộ vị này thường đặt trong một hệ thống phối hợp nhiều yếu tố khác của khuôn mặt, không tách riêng một bộ vị để đưa ra một kết luận đơn lẻ. Đây là điểm quan trọng cần được người đọc tướng pháp ghi nhớ khi tiếp cận các mô tả về quyền cốt thấp.

Vì sao cao-thấp của quyền cốt không phải một chỉ số cố định

Một điểm cần làm rõ khi tìm hiểu về quyền cốt là khái niệm "cao" và "thấp" ở đây mang tính tương đối, phụ thuộc vào góc nhìn quan sát và cấu trúc tổng thể của từng khuôn mặt. Cùng một mức độ nhô của xương gò má, khi đặt trong bối cảnh một khuôn mặt có trán cao, cằm thon có thể được nhìn nhận khác với khi đặt trong bối cảnh một khuôn mặt có cấu trúc xương khác.

Vì lý do này, tướng pháp truyền thống khi luận về quyền cốt luôn nhấn mạnh việc quan sát tổng thể, đối chiếu quyền cốt với các bộ vị lân cận, thay vì tách riêng một chỉ số đơn lẻ để đưa ra kết luận. Người xem tướng theo truyền thống cần có kinh nghiệm quan sát nhiều khuôn mặt khác nhau để nhận biết được sự tương đối này, chứ không thể áp một thước đo cố định lên mọi trường hợp.

Đây cũng là lý do các bản tướng thư cổ thường mô tả quyền cốt bằng ngôn ngữ hình tượng, ví von, thay vì đưa ra những con số hay tiêu chuẩn đo lường cụ thể. Ngôn ngữ hình tượng này đòi hỏi người đọc phải hiểu đúng ngữ cảnh và hệ biểu tượng của tướng pháp, tránh diễn giải một cách máy móc.

Phân biệt quyền cốt với các bộ vị xương lân cận

Trong hệ thống bộ vị tướng pháp, quyền cốt không đứng độc lập mà nằm trong một mạng lưới các bộ vị xương khác trên khuôn mặt, bao gồm trán cốt, tị cốt (xương mũi), di cốt (xương cằm) và nhiều tên gọi khác tùy theo dị bản tướng thư. Việc phân biệt rõ ranh giới giữa quyền cốt và các bộ vị lân cận là cần thiết để tránh nhầm lẫn khi tra cứu đồ bản.

Một số dị bản tướng thư có xu hướng mở rộng phạm vi quyền cốt để bao gồm cả phần tiếp giáp với thái dương, trong khi một số dị bản khác lại khoanh vùng hẹp hơn, chỉ tính phần xương gò má chính. Sự khác biệt này xuất phát từ việc tướng pháp được truyền qua nhiều đời, qua nhiều vùng miền và trường phái khác nhau, mỗi trường phái có thể có cách vẽ đồ bản và đặt tên riêng.

Người tìm hiểu tướng pháp nên đối chiếu nhiều nguồn tướng thư khác nhau khi tra cứu về quyền cốt, thay vì chỉ dựa vào một bản duy nhất, để có cái nhìn đầy đủ hơn về sự đa dạng trong cách mô tả bộ vị này qua các thời kỳ.

Vị trí của quyền cốt trong bối cảnh tướng thư cổ

Các mô tả về quyền cốt cao thấp được lưu truyền chủ yếu qua các tướng thư cổ như Thần Tướng Toàn Biên, một nguồn tư liệu tướng pháp truyền thống tổng hợp nhiều cách nhìn về bộ vị khuôn mặt qua các thời kỳ. Cần nhấn mạnh rằng đây là tài liệu thuộc hệ thống tướng pháp, không phải tài liệu giải phẫu học, không phải công trình tâm lý học, và không mang tính chất bằng chứng khoa học theo nghĩa hiện đại.

Khi tra cứu các mô tả trong tướng thư này, người đọc cần đối chiếu kỹ vị trí và tên gọi bộ vị với đồ bản gốc cũng như các dị bản khác, bởi qua quá trình lưu truyền lâu dài, một số tên gọi và ranh giới bộ vị có thể có sự sai khác giữa các phiên bản chép tay hoặc in ấn khác nhau qua các thời kỳ. Đây là điều tự nhiên trong lịch sử lưu truyền của các văn bản cổ, và người tìm hiểu tướng pháp nên xem đó là một phần của việc nghiên cứu văn bản học tướng thuật, chứ không phải là sự mâu thuẫn cần giải quyết bằng cách chọn một bản "đúng" duy nhất.

Cách người xưa quan sát và đối chiếu quyền cốt trên khuôn mặt thực tế

Trong thực hành tướng pháp truyền thống, việc quan sát quyền cốt không chỉ dừng ở việc nhìn thẳng vào khuôn mặt mà còn bao gồm việc quan sát từ nhiều góc độ, dưới các điều kiện ánh sáng khác nhau, bởi hình dáng và độ nổi của xương gò má có thể được cảm nhận khác nhau tùy góc nhìn. Các thầy tướng xưa thường kết hợp quan sát trực diện với quan sát nghiêng để có cái nhìn đầy đủ hơn về cấu trúc xương này.

Ngoài ra, việc đối chiếu quyền cốt với tuổi tác, với sự thay đổi của khuôn mặt theo thời gian cũng là một phần trong cách quan sát truyền thống, bởi cấu trúc xương và thịt trên khuôn mặt có thể biến đổi qua các giai đoạn cuộc đời. Đây là lý do một số tướng thư nhấn mạnh việc xem tướng cần được thực hiện trong một khoảng thời gian theo dõi, thay vì chỉ dựa vào một lần quan sát duy nhất.

Tài liệu tham khảo