TỬ VIHÀNG NGÀY
Mở bộ công cụ

Song Song Xích Vĩ Là Gì? Parallel Và Contra-Parallel Trong Chiêm Tinh

Biên soạn: Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày · Trưởng ban: Tử Vi Friedo

Trả lời nhanh

Song song xích vĩ (*parallel of declination*) là quan hệ khi hai hành tinh có cùng độ lệch Bắc hoặc Nam so với xích đạo trời. Đối song song (*contra-parallel*) xảy ra khi chúng có cùng trị số xích vĩ nhưng ở hai phía đối nhau. Hai kỹ thuật dùng xích vĩ, không dùng kinh độ hoàng đạo. Một số truyền thống đọc parallel gần với hợp và contra-parallel gần với đối xung, nhưng chúng không thay thế góc hợp hoàng đạo. Cần xem bảng declination có số độ, ký hiệu Bắc/Nam và độ sai của trường phái.

Xích vĩ là gì?

Xích vĩ (*declination*) là khoảng cách góc của một thiên thể ở phía Bắc hoặc Nam xích đạo trời, tương tự cách vĩ độ mô tả vị trí Bắc–Nam trên Trái Đất. Nó là một hệ tọa độ khác với kinh độ hoàng đạo, vốn được dùng trong bánh xe lá số phổ biến.

Vì hai hành tinh có thể có cùng hoặc gần cùng xích vĩ dù đứng ở các cung khác nhau, bảng xích vĩ giúp nhận ra những quan hệ không hiện bằng các góc hợp hoàng đạo thông thường.

Parallel: cùng phía xích đạo trời

Parallel xảy ra khi hai hành tinh cùng có xích vĩ gần bằng nhau và cùng ký hiệu Bắc hoặc cùng ký hiệu Nam. Ví dụ, hai giá trị 14° Bắc nằm gần nhau trong độ sai được trường phái chấp nhận sẽ tạo một parallel.

Một số truyền thống gán parallel sắc thái gần với hợp vì hai hành tinh cùng phía và cùng độ lệch với xích đạo trời. Đây là phép so sánh theo một hệ luận cụ thể, nên vẫn cần xem bản chất hành tinh, nhà, góc hợp và bối cảnh lá số.

Contra-parallel: khác phía xích đạo trời

Contra-parallel xảy ra khi hai hành tinh có trị số xích vĩ gần bằng nhau nhưng một bên Bắc, một bên Nam. Ví dụ, 14° Bắc và 14° Nam tạo đối song song nếu nằm trong độ sai đang dùng.

Trong một số cách đọc, contra-parallel được so sánh với đối xung vì hai hành tinh nằm khác phía xích đạo trời. Tuy nhiên, nó không phải một đối xung hoàng đạo 180°, nên không được ghi lẫn hoặc dùng để phủ định vị trí cung và góc hợp thật của hai hành tinh.

Khác góc hợp hoàng đạo thế nào?

Góc hợp hoàng đạo đo khoảng cách theo vòng hoàng đạo 360°. Parallel và contra-parallel đo quan hệ theo xích vĩ Bắc–Nam của thiên thể. Hai lớp có thể củng cố, làm rõ hoặc không trùng nhau trong cùng một lá số.

Ví dụ, hai hành tinh có thể không hợp hoặc đối xung theo kinh độ nhưng vẫn có parallel/contra-parallel theo xích vĩ. Ngược lại, một góc hợp hoàng đạo chặt không bắt buộc đi kèm quan hệ xích vĩ.

Cách đọc bảng declination

Bảng declination thường ghi một số độ/phút và ký hiệu N hoặc S. Khi tìm parallel, so sánh các giá trị cùng N hoặc cùng S. Khi tìm contra-parallel, so sánh giá trị N với giá trị S. Mức chênh bao nhiêu được chấp nhận là độ sai tùy trường phái, phần mềm và đối tượng được xét.

Không nên bỏ ký hiệu N/S: hai số giống nhau nhưng khác dấu không phải parallel mà là contra-parallel. Đây là lỗi phổ biến khi chỉ nhìn phần số của bảng.

Đặt song song xích vĩ vào toàn lá số

Parallel và contra-parallel là lớp bổ sung, không thay thế vị trí cung, nhà, phẩm giá, tiếp nhận hay những góc hợp khác. Khi một quan hệ xích vĩ xuất hiện, cần nêu rõ hai hành tinh nào liên quan, song song hay đối song song, độ sai bao nhiêu và nó liên hệ thế nào với chủ đề đang xét.

Các trường phái không luôn dành cùng trọng lượng cho kỹ thuật này. Một bài luận có nguồn cần giữ nhất quán với hệ đang dùng thay vì gán sẵn kết luận giống nhau cho mọi parallel.

Tóm tắt

Song song xích vĩ là quan hệ hai hành tinh cùng xích vĩ Bắc hoặc Nam; đối song song là cùng trị số ở hai phía Bắc–Nam. Chúng dùng hệ xích vĩ, khác góc hợp hoàng đạo. Đọc đúng cần kiểm tra ký hiệu N/S, độ sai và đặt kết quả cùng toàn bộ cấu trúc lá số.

Tài liệu tham khảo