Tzolk’in Imix là gì và vị trí trong 20 tên ngày Maya?
Trả lời nhanh
Imix là tên ngày đầu tiên trong chu kỳ 20 tên ngày của lịch Tzolk’in. Hệ thống này kết hợp 20 glyph ngày với các số từ 1 đến 13, tạo thành 260 ngày riêng biệt. “1 Imix” là một tổ hợp cụ thể giữa số 1 và tên ngày Imix; theo minh họa của NMAI, tổ hợp này chỉ lặp lại sau 260 ngày.
Imix là gì?
Xét theo cấu trúc của chu kỳ tên ngày, Imix đứng ở vị trí mở đầu. Vị trí này mô tả thứ tự của tên trong chuỗi 20 tên ngày, không phải một diễn giải về biểu tượng, thần thoại hay ý nghĩa chiêm đoán. Số đi kèm có thể thay đổi, nên các cách ghi như “1 Imix” hay một Imix đi với số khác thuộc cùng kiểu cấu tạo, nhưng không phải cùng một tổ hợp.
Tzolk’in vận hành bằng cách ghép hai thành phần: 20 glyph ngày và dãy số từ 1 đến 13. Phép ghép này tạo thành 260 ngày riêng biệt. Trong phạm vi đó, “1 Imix” là một cách ghi cụ thể để xác định ngày, còn “Imix” chỉ phần tên ngày trong cách ghi. Khi nói Imix là tên ngày đầu tiên, thông tin đang đề cập đến vị trí của tên này trong chu kỳ 20 tên, không phải mô tả toàn bộ chu kỳ 260 ngày.
Vị trí của Imix trong 20 tên ngày
Trong cấu trúc 20 tên ngày của Tzolk’in, Imix đứng ở vị trí đầu tiên. Vị trí này nên được hiểu theo nghĩa thứ tự trong chuỗi tên ngày, không phải như một ngày độc lập tách khỏi hệ thống số đi kèm. Khi chu kỳ tên ngày được theo dõi, Imix là điểm bắt đầu để xác định các lượt tiếp nối của nhóm 20 tên; sau khi đi qua các tên ngày khác, chuỗi sẽ quay lại Imix.
Điểm đáng chú ý là vị trí thứ nhất của Imix chỉ mô tả chỗ đứng của tên ngày trong chu kỳ 20 tên. Nó không cố định một con số duy nhất cho mọi lần xuất hiện. Tzolk’in đồng thời vận hành một dãy số từ 1 đến 13, nên Imix có thể xuất hiện cùng những số khác nhau trong các tổ hợp ngày khác nhau. “Imix” và một cách ghi đầy đủ như “1 Imix” không thuộc cùng một cấp thông tin: tên ngày cho biết vị trí trong chuỗi 20 tên, còn con số phân biệt tổ hợp cụ thể.
Cách kết hợp Imix với số 1–13
Trong cách ghi ngày của Tzolk’in, Imix được đặt cạnh một số trong phạm vi từ 1 đến 13 để tạo thành một tổ hợp, chẳng hạn 1 Imix, 2 Imix hoặc 13 Imix. Ở đây, “Imix” là tên ngày, còn con số là thành phần số đi kèm; hai phần này được đọc cùng nhau như một ký hiệu ngày; không phải xem Imix là một dãy số riêng.
Có thể hình dung Imix xuất hiện trong 13 dạng kết hợp khác nhau theo phạm vi số được nêu: mỗi dạng giữ nguyên tên Imix nhưng thay đổi số đứng trước. 1 Imix và 2 Imix là hai tổ hợp khác nhau, dù cùng dùng tên ngày Imix. Tương tự, 13 Imix vẫn thuộc nhóm tổ hợp có Imix, nhưng mang thành phần số khác với các dạng còn lại.
Tài liệu tham khảo
- https://maya.nmai.si.edu/calendar/calendar-system
- https://www.famsi.org/research/calendrics/index.html
- https://research.famsi.org/montgomery_dictionary/daysigns.php
Ghi chú biên tập
Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày biên soạn, dịch và tổng hợp từ các nguồn tham khảo nêu trên.