Tzolk’in Kib’ là gì và glyph ngày thứ mười sáu của Maya?
Trả lời nhanh
Tzolk’in, còn gọi là Sacred Round, là lịch 260 ngày được hình thành từ hai chuỗi: 20 tên ngày và 13 số ngày. Trong danh sách 20 tên ngày, Penn Museum liệt kê Kib; FAMSI và từ điển glyph Montgomery xác định Kib’ là tên của ngày thứ mười sáu. Kib’ giữ vị trí thứ 16 trong chuỗi tên ngày của Tzolk’in, nhưng các nguồn không cung cấp thêm diễn giải về ý nghĩa hay biểu tượng của glyph này.
Tzolk’in và cấu trúc 260 ngày
Tzolk’in được tổ chức bằng sự phối hợp của hai chuỗi có độ dài khác nhau: chuỗi 20 tên ngày và chuỗi 13 số ngày. Khi đặt hai chuỗi này cùng vận hành, mỗi tên ngày có thể đi kèm với các số trong chuỗi 13, tạo nên cấu trúc 260 ngày của Sacred Round. Một tên ngày không tự nó biểu thị toàn bộ một ngày cụ thể trong vòng lịch; nó là một vị trí trong chuỗi 20 tên, được nhận diện cùng với một số ngày thuộc chuỗi còn lại.
Kib’ trong danh sách tên ngày
Trong chuỗi tên ngày của Tzolk’in, Kib’ được nhận diện trước hết như một mục tên riêng, chứ không phải như một phần mô tả về ý nghĩa hay biểu tượng. Penn Museum ghi tên này dưới dạng Kib trong danh sách các tên ngày của Sacred Round, còn FAMSI và từ điển glyph Montgomery dùng dạng Kib’ khi xác định tên ngày thứ mười sáu. Sự khác biệt nhỏ ở dấu nháy là cách ghi xuất hiện trong các nguồn được nêu; dữ liệu hiện có không cho phép mở rộng thành một cách đọc, hình dạng glyph hay biến thể khác.
Khi đặt Kib’ trong danh sách, điều quan trọng là phân biệt hai lớp thông tin: tên gọi và vị trí. Tên Kib’ cho biết mục đang được nhận diện; số thứ tự cho biết nó đứng ở đâu trong chuỗi 20 tên ngày. Việc gọi Kib’ là “ngày thứ mười sáu” là một thông tin định danh theo danh sách, không tự nó giải thích nội dung biểu tượng của tên. các nguồn chỉ xác nhận sự hiện diện của Kib/Kib’ và vị trí tương ứng, không cung cấp diễn giải về ý nghĩa, nghi lễ hoặc thần thoại gắn với mục này. Trong phạm vi danh sách tên ngày, Kib’ nên được trình bày như tên được ghi nhận và được định vị ở mục thứ mười sáu.
Tài liệu tham khảo
- https://www.penn.museum/sites/expedition/maya-calendars/
- https://www.famsi.org/research/calendrics/index.html
- https://research.famsi.org/montgomery_dictionary/daysigns.php
Ghi chú biên tập
Ban biên tập Tử Vi Hàng Ngày biên soạn, dịch và tổng hợp từ các nguồn tham khảo nêu trên.