Tâm linh & tín ngưỡng
Hệ thống biểu tượng, thực hành tín ngưỡng và tri thức tâm linh của nhiều truyền thống.219 bài · Trang 1/5
Am chúng sinh trong tín ngưỡng dân gian là gì?
Giải thích am chúng sinh trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam: bản chất thiết chế thờ tự chung, đối tượng thờ, kiến trúc và lệ cúng, dựa trên hồ sơ di sản văn hóa.
Đọc bài →Amadlozi trong truyền thống Zulu là gì?
Giải thích khái niệm Amadlozi - tổ tiên trong truyền thống Zulu, phân biệt tư liệu lịch sử và thực hành đương đại, tôn trọng tiếng nói cộng đồng.
Đọc bài →Ancestor Veneration và Ancestor Worship khác nhau ra sao trong nghiên cứu?
Phân tích sự khác biệt giữa thuật ngữ ancestor veneration và ancestor worship trong nghiên cứu học thuật, cùng bối cảnh các truyền thống tưởng niệm tổ tiên liên quan.
Đọc bài →Astrolabe là gì? Dụng cụ đọc bầu trời trong thiên văn và chiêm tinh cổ
Tìm hiểu astrolabe: cấu tạo, cách biểu diễn bầu trời, công dụng xem giờ–sao và vai trò lịch sử trong thiên văn, chiêm tinh ở nhiều nền văn hóa.
Đọc bài →Atlas Farnese là gì? Cầu thiên thể cổ và hình tượng các chòm sao
Tìm hiểu Atlas Farnese: tượng La Mã thế kỷ II mang cầu thiên thể, các đường hoàng đạo và giá trị với lịch sử hình ảnh chòm sao.
Đọc bài →Atlas Farnese: Tượng Điêu Khắc La Mã Cổ Và Bản Đồ Hoàng Đạo Trên Cầu Vai
Tìm hiểu tượng Atlas Farnese, bản sao La Mã thế kỷ 2 SCN với 41 chòm sao khắc trên quả địa cầu - một trong những mô tả bầu trời cổ nhất còn sót lại.
Đọc bài →Bài vị tổ tiên trong văn hóa Đông Á: Ý nghĩa và quy cách theo truyền thống
Giải thích bài vị tổ tiên trong các truyền thống tưởng niệm Đông Á, phân biệt tư liệu lịch sử với thực hành đương đại, tôn trọng biến thể địa phương và tiếng nói cộng đồng.
Đọc bài →Bản đồ sao Đôn Hoàng là gì? Giá trị của tinh đồ cổ Trung Hoa
Tìm hiểu Bản đồ sao Đôn Hoàng: bản thảo Or.8210/S.3326, các chòm sao Trung Hoa, cấu trúc tinh đồ và ý nghĩa lịch sử.
Đọc bài →Bản đồ sao Đôn Hoàng: Hiện vật thiên văn cổ nhất còn lưu giữ được
Tìm hiểu bản đồ sao Đôn Hoàng thời Đường, hiện vật ghi lại khoảng 1.300 sao theo hệ 28 tú, được số hóa bởi thư viện Anh.
Đọc bài →Bảng Ngọc Lục (Emerald Tablet): Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Biểu Tượng 'Như Trên, Như Dưới'
Tìm hiểu nguồn gốc lịch sử/truyền thuyết của Bảng Ngọc Lục và ý nghĩa triết lý câu 'as above so below' trong tư tưởng Hermeticism cổ điển.
Đọc bài →Banshee trong dân gian Ireland là gì?
Giải thích banshee theo đúng bối cảnh dân gian Ireland: tên gọi, biến thể địa phương, mối liên hệ gia tộc, và cách tách lịch sử tư liệu khỏi thực hành đương đại.
Đọc bài →Bát Quái trong Kinh Dịch: Cấu trúc tám quẻ và nguyên lý biến đổi Âm Dương
Giải thích cấu trúc Bát Quái, tám quẻ tam hào gồm vạch liền và đứt, nền tảng của Kinh Dịch và nguyên lý biến đổi Âm Dương trong tư tưởng cổ Trung Hoa.
Đọc bài →Bảy kim loại và bảy hành tinh trong giả kim thuật: Hệ thống tương ứng biểu tượng cổ điển
Tra cứu hệ thống tương ứng cổ điển giữa bảy kim loại và bảy hành tinh trong tư tưởng Hermetic-giả kim, theo góc nhìn biểu tượng học truyền thống.
Đọc bài →Belgian Tarot: Đặc Điểm Riêng Biệt So Với Các Dòng Tarot Châu Âu
Tìm hiểu đặc điểm riêng biệt của Belgian Tarot - dòng bài tarot vùng Flemish/Bỉ, phong cách khắc in đặc trưng và sự khác biệt so với dòng Marseille.
Đọc bài →Bia Rök là gì? Văn khắc rune dài nổi tiếng của Thụy Điển
Tìm hiểu Bia Rök: văn khắc rune trên đá ở Östergötland, vì sao nổi tiếng, cách các học giả đọc các đoạn chữ và lý do tồn tại nhiều cách diễn giải.
Đọc bài →Bibliomancy trong lịch sử là gì?
Tìm hiểu bibliomancy trong bối cảnh lịch sử bói đoán: cách các truyền thống dùng văn bản để xin chỉ dẫn, và sự khác biệt giữa các nghi thức theo từng cộng đồng.
Đọc bài →Biểu tượng Ankh Ai Cập cổ đại: Nguồn gốc và ý nghĩa sự sống vĩnh hằng
Tìm hiểu nguồn gốc, hình dạng và ý nghĩa tâm linh của biểu tượng Ankh trong tín ngưỡng Ai Cập cổ đại - chìa khóa sự sống vĩnh hằng qua các hiện vật khảo cổ.
Đọc bài →Bói chim Augury (Auspicium) trong nghi lễ chính trị La Mã cổ đại
Giải thích hệ thống bói điềm từ chim (augury) và vai trò của augur trong các quyết sách nhà nước La Mã cổ đại, dựa trên De Divinatione của Cicero.
Đọc bài →Bốn giai đoạn giả kim Nigredo, Albedo, Citrinitas, Rubedo: Ẩn dụ hành trình chuyển hóa nội tâm
Giải mã ý nghĩa biểu tượng của bốn giai đoạn màu sắc trong giả kim thuật cổ điển - từ Nigredo đến Rubedo - như một hành trình tinh thần chuyển hóa nội tâm.
Đọc bài →Brownie trong dân gian Scotland là gì?
Giải thích Brownie – linh thể gia cư trong truyện dân gian Scotland, theo đúng bối cảnh tư liệu dân gian châu Âu, tách lịch sử khỏi thực hành đương đại.
Đọc bài →Butsudan trong gia đình Nhật Bản là gì?
Giải thích Butsudan – bàn thờ Phật giáo tại gia của người Nhật – trong đúng bối cảnh truyền thống tưởng niệm tổ tiên, phân biệt lịch sử tư liệu và thực hành đương đại.
Đọc bài →Các Loại Nhang Trong Thờ Cúng: Nhang Thẻ, Vòng, Nụ Và Hương Bột
Phân biệt các loại nhang dùng trong thờ cúng theo hình thức và nguyên liệu: nhang thẻ, không tăm, nhang vòng, nụ, hương bột, trầm và đàn hương.
Đọc bài →Cách dùng cỏ thi trong Chu Dịch: Nguồn gốc và ý nghĩa của phép bói cổ
Giải thích phép cỏ thi trong truyền thống Chu Dịch, phân biệt mô tả kinh điển và thực hành hậu kỳ, dựa trên tư liệu lịch sử bói đoán.
Đọc bài →Caduceus của Hermes: Biểu tượng truyền tin và ranh giới âm dương trong huyền học Hy Lạp
Khám phá nguồn gốc thần thoại của caduceus - cây gậy phép của Hermes, biểu tượng sứ giả và người dẫn hồn giữa các cõi trong huyền học Hy Lạp cổ đại.
Đọc bài →Charye trong các dịp lễ Hàn Quốc là gì?
Giải thích Charye - nghi lễ tưởng niệm tổ tiên trong các dịp lễ truyền thống Hàn Quốc như Seollal và Chuseok, phân biệt bối cảnh lịch sử và thực hành gia đình đương đại.
Đọc bài →Clepsydra là gì? Đồng hồ nước trong lịch sử đo thời gian
Clepsydra là gì? Tìm hiểu nguyên lý đồng hồ nước, cách đọc mực nước, giới hạn độ chính xác và vai trò của nó trong lịch sử quan sát thời gian.
Đọc bài →Cornicello trong văn hóa dân gian Ý là gì?
Giải thích cornicello - bùa hình sừng phòng hộ trong dân gian Ý, bối cảnh malocchio, biến thể địa phương và cách phân biệt gốc dân gian với thực hành đương đại.
Đọc bài →Công án trong Thiền Tông là gì và tại sao khó hiểu bằng lý trí
Giải thích công án trong Thiền Tông, vai trò phá vỡ tư duy nhị nguyên, phân biệt cách tiếp cận Lâm Tế và Tào Động, cùng góc nhìn hiện đại.
Đọc bài →Cơ cấu Antikythera: Thiết bị cơ khí cổ đại và vòng hoàng đạo 12 cung
Tìm hiểu cơ cấu Antikythera - hiện vật cơ khí cổ đại khắc vòng hoàng đạo 12 cung, dùng theo dõi vị trí Mặt Trời và các hành tinh, được lưu giữ tại Bảo tàng Khảo cổ Quốc gia Athens.
Đọc bài →Cung văn là gì? Vai trò trong nghi lễ chầu văn
Cung văn là gì? Tìm hiểu vai trò người hát văn, phần âm nhạc, lời văn và sự phối hợp của cung văn trong nghi lễ chầu văn, thờ Mẫu.
Đọc bài →Dấu vết tín ngưỡng thờ Mặt Trời trong văn hóa dân gian Việt
Khảo sát các lớp biểu tượng và nghi lễ hướng đến ánh sáng, chu kỳ mùa trong văn hóa dân gian Việt, từ Hội Gióng đến lễ hội chọi trâu Đồ Sơn.
Đọc bài →Delphi và Pythia trong lịch sử Hy Lạp
Giải thích bối cảnh lịch sử của Delphi và Pythia — nữ tư tế phát lời sấm tại đền Apollo, trong khung nghi lễ bói đoán cổ đại Hy Lạp.
Đọc bài →Despacho trong nghi lễ Andes là gì?
Giải thích despacho – tổ hợp lễ vật trong một số truyền thống bản địa Andes, đặt trong đúng bối cảnh văn hóa và tiếng nói cộng đồng, không khoa học hóa hay khẳng định hiệu nghiệm.
Đọc bài →Dị bản trong nghi lễ dân gian là gì?
Giải thích vì sao cùng một lễ hội hoặc vị thần có nhiều thần tích, trình tự và lễ vật khác nhau giữa các nhánh họ, làng, vùng mà không cần quy về một bản chuẩn duy nhất.
Đọc bài →Día de los Muertos là gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Người Chết ở Mexico
Giải thích Día de los Muertos theo đúng bối cảnh bản địa châu Mỹ và Công giáo tại Mexico, phân biệt với Halloween, dựa trên tư liệu UNESCO và Britannica.
Đọc bài →Dísir trong tôn giáo Bắc Âu là ai?
Giải thích Dísir - nhóm nữ linh thể trong nguồn Bắc Âu, mối liên hệ với tổ tiên và số mệnh, tách bạch dữ kiện tư liệu và diễn giải truyền thống.
Đọc bài →Domovoi trong dân gian Slav là gì?
Giải thích Domovoi - linh thể gia cư trong dân gian Slav: nguồn gốc, hình dung, tên gọi vùng miền và cách cộng đồng nhìn nhận qua thời gian.
Đọc bài →Dreamcatcher: Nguồn gốc và các dị bản diễn giải dân gian Bắc Mỹ
Tìm hiểu nguồn gốc dreamcatcher từ truyền thống Ojibwe, sự lan tỏa qua các cộng đồng bản địa Bắc Mỹ và những dị bản diễn giải khác nhau về ý nghĩa của vật phẩm này.
Đọc bài →Đĩa bầu trời Nebra là gì? Biểu tượng Mặt Trời, Mặt Trăng và sao cổ
Tìm hiểu đĩa bầu trời Nebra: hiện vật đồng khảm vàng thời Đồ đồng, các biểu tượng thiên thể, bối cảnh khảo cổ và giới hạn của các cách diễn giải.
Đọc bài →Đĩa Phaistos là gì? Văn tự xoắn ốc bí ẩn của Crete cổ
Tìm hiểu đĩa Phaistos: hiện vật đất sét Minoan có 241 dấu đóng theo vòng xoắn, lịch sử phát hiện, các giả thuyết về nội dung và cách đọc thận trọng.
Đọc bài →Đồ vật thiêng trong nghi lễ dân gian là gì?
Giải thích cách một vật thường trở thành vật nghi lễ nhờ truyền thừa, sắc phong, thần tích và hành vi cộng đồng trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Đọc bài →Egungun trong văn hóa Yoruba là gì?
Giải thích Egungun trong truyền thống Yoruba: hội đoàn tổ tiên, phục trang nghi lễ và ý nghĩa trình diễn, dựa trên tư liệu UNESCO và Met Museum.
Đọc bài →Ema trong đền Shinto là gì?
Giải thích ema – thẻ gỗ cầu nguyện trong đền Shinto Nhật Bản, nguồn gốc, cách sử dụng và ý nghĩa trong bối cảnh tín ngưỡng bản địa.
Đọc bài →Enūma Anu Enlil là gì?
Giải thích Enūma Anu Enlil - tuyển tập omen thiên văn Mesopotamia cổ, nguồn gốc, cấu trúc và vai trò trong lịch sử bói đoán.
Đọc bài →Ephemeris là gì? Bảng vị trí thiên thể trong chiêm tinh
Tìm hiểu ephemeris là gì, bảng này ghi vị trí thiên thể ra sao và cách nó được dùng khi lập, đối chiếu lá số chiêm tinh.
Đọc bài →Equatorium là gì? Dụng cụ tính vị trí hành tinh cổ
Equatorium là gì, dụng cụ này mô phỏng chuyển động hành tinh ra sao và vì sao nó quan trọng trong lịch sử bảng thiên văn và chiêm tinh.
Đọc bài →Extispicy ở Mesopotamia là gì?
Giải thích extispicy - thuật bói bằng nội tạng vật hiến tế trong truyền thống Mesopotamia cổ đại, bối cảnh lịch sử và ý nghĩa của thực hành này.
Đọc bài →Ghế nghi lễ (Stool) trong tín ngưỡng tổ tiên Akan có ý nghĩa gì?
Giải thích ý nghĩa của ghế nghi lễ (stool) trong truyền thống Akan (Tây Phi), phân biệt vai trò chính trị-thiêng của Golden Stool và ý nghĩa gắn với nhân vị, tổ tiên trong đời sống cộng đồng.
Đọc bài →