Tâm linh & tín ngưỡng
Hệ thống biểu tượng, thực hành tín ngưỡng và tri thức tâm linh của nhiều truyền thống.219 bài · Trang 3/5
Nhà thờ họ và vai trò trong văn hóa dòng họ Việt
Giải thích nhà thờ họ như không gian thờ thủy tổ, nơi hội họp và lưu giữ ký ức, gia phả của dòng họ trong văn hóa Việt Nam.
Đọc bài →Nocturnal là gì? Dụng cụ xem giờ ban đêm bằng các sao phương Bắc
Tìm hiểu nocturnal: dụng cụ đọc giờ đêm theo Sao Bắc Cực và Đại Hùng–Tiểu Hùng, cấu tạo vòng xoay, lịch sử hàng hải và liên hệ với thiên văn cổ.
Đọc bài →Obon và việc tưởng niệm tổ tiên tại Nhật Bản
Giải thích Obon trong đúng bối cảnh truyền thống tưởng niệm tổ tiên Phật giáo Nhật Bản, phân biệt tư liệu lịch sử với thực hành đương đại theo vùng.
Đọc bài →Odu Ifá là gì? Giải thích hệ thống 256 cấu hình trong truyền thống Ifá
Tìm hiểu Odu Ifá là gì, cấu trúc 256 odu, vai trò trong hệ thống bói toán Ifá của người Yoruba (Tây Phi) và cách phân biệt tư liệu lịch sử với thực hành đương đại.
Đọc bài →Ofrenda trong Ngày Người Chết có những thành phần nào?
Giải thích các thành phần thường xuất hiện trên ofrenda theo truyền thống bản địa châu Mỹ được UNESCO ghi nhận, tách biệt tư liệu lịch sử và thực hành đương đại.
Đọc bài →Omikuji trong văn hóa đền Nhật Bản là gì?
Giải thích omikuji – quẻ giấy tại đền Shinto và chùa Phật giáo Nhật Bản – trong đúng bối cảnh văn hóa, phân biệt tư liệu lịch sử và thực hành đương đại.
Đọc bài →Oracle Dodona và tục xin sấm bằng thẻ chì
Tìm hiểu Oracle Dodona - một trong những thánh địa tiên tri cổ xưa nhất của Hy Lạp, nơi người hỏi khắc câu hỏi lên thẻ chì để xin lời đáp từ thần Zeus.
Đọc bài →Orisha trong truyền thống Yoruba là gì?
Giải thích Orisha trong tôn giáo Yoruba theo tư liệu học thuật: quyền lực thiêng, sự đa dạng theo vùng và dòng truyền, tách bạch lịch sử tư liệu với thực hành đương đại.
Đọc bài →Orrery là gì? Mô hình cơ học các hành tinh quay quanh Mặt Trời
Tìm hiểu orrery: mô hình cơ học Hệ Mặt Trời, cấu tạo bánh răng, nguồn gốc tên gọi và cách phân biệt với astrolabe, thiên cầu, lá số chiêm tinh.
Đọc bài →Ouroboros: Ý nghĩa trong tư tưởng Hermetic
Giải mã biểu tượng con rắn tự cắn đuôi Ouroboros trong truyền thống Hermetic — nguồn gốc giả kim Hy Lạp hóa, ý nghĩa vòng tròn vĩnh cửu và sự thống nhất đối lập.
Đọc bài →Ông Hoàng Bảy là ai trong tín ngưỡng thờ Mẫu?
Ông Hoàng Bảy là vị Ông Hoàng gắn với Đền Bảo Hà, Lào Cai trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Tìm hiểu sự tích, không gian thờ tự và cách đi lễ tôn trọng lệ đền.
Đọc bài →Ông Hoàng Mười là ai trong tín ngưỡng thờ Mẫu?
Ông Hoàng Mười là một vị Ông Hoàng được tôn kính trong thực hành thờ Mẫu, nổi bật ở xứ Nghệ. Tìm hiểu danh hiệu, không gian thờ và cách tiếp cận đúng lệ.
Đọc bài →Pachamama trong các truyền thống Andes là ai?
Tìm hiểu Pachamama theo đúng bối cảnh truyền thống bản địa Andes: nguồn gốc khái niệm, ý nghĩa đất-thời gian-sinh sản, và sự khác biệt cách hiểu giữa các cộng đồng.
Đọc bài →Pangool trong truyền thống Serer là gì?
Giải thích Pangool - các linh thể tổ tiên và thánh địa trong tôn giáo Serer, theo đúng bối cảnh cộng đồng và địa điểm gắn liền với truyền thống này.
Đọc bài →Parapegma là gì? Lịch sao và mùa trong Hy Lạp cổ
Parapegma là gì? Tìm hiểu lịch sao theo mùa của Hy Lạp cổ, cách ghi hiện tượng thiên văn và vai trò của nó trong lịch sử tri thức về trời.
Đọc bài →Phệ và các phương pháp bói cổ Trung Hoa: Phân biệt bói mai-rùa và phệ cỏ thi
Giải thích bối cảnh lịch sử của phệ (bói cỏ thi) và bói mai-rùa trong truyền thống bói đoán cổ Trung Hoa, dựa trên tư liệu văn hiến, tách bạch lịch sử và thực hành đương đại.
Đọc bài →Phúc, Lộc, Thọ trong văn hóa Trung Hoa là gì?
Giải thích Phúc, Lộc, Thọ – ba hình tượng nhân cách hóa phúc lành, địa vị và trường thọ trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, theo tư liệu văn hóa và tôn giáo dân gian.
Đọc bài →Planisphere Bianchini là gì? Tấm bản đồ hoàng đạo La Mã
Planisphere Bianchini là gì, tấm đá La Mã này thể hiện hoàng đạo, decan và các hành tinh ra sao trong lịch sử hình ảnh chiêm tinh.
Đọc bài →Qingming và truyền thống tảo mộ: Ý nghĩa tưởng niệm tổ tiên
Giải thích Qingming (Thanh Minh) trong bối cảnh truyền thống tảo mộ và tưởng niệm tổ tiên của các cộng đồng Hoa, phân biệt dữ kiện tư liệu với thực hành đương đại.
Đọc bài →Quả cầu thiên văn Atlas Farnese là gì? Bản đồ chòm sao cổ
Atlas Farnese là gì? Tìm hiểu tượng Atlas La Mã mang quả cầu thiên văn, các chòm sao và vị trí của hiện vật trong lịch sử bầu trời cổ.
Đọc bài →Quadrans vetus là gì? Quadrant có cursor hoàng đạo thời trung cổ
Quadrans vetus là gì? Tìm hiểu quadrant thời trung cổ có cursor hoàng đạo, shadow square, đường giờ và lịch Julian trong lịch sử đo thời gian.
Đọc bài →Quan Đế trong tôn giáo dân gian được thờ với những vai trò nào?
Giải thích các vai trò thờ phụng Quan Đế (Quan Vũ) trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa: trung nghĩa, bảo hộ, tài thần, và sự khác biệt giữa các cộng đồng thờ tự.
Đọc bài →Rune và bói toán: sử liệu nói gì?
Phân tách bằng chứng lịch sử về chữ rune Germanic với thực hành bói rune đương đại, dựa trên tư liệu về tôn giáo dân gian châu Âu.
Đọc bài →Sangoma và inyanga khác nhau thế nào ở miền nam châu Phi?
Phân biệt sangoma và inyanga trong truyền thống tâm linh miền nam châu Phi: vai trò, cách gọi, sự chồng lấn và bối cảnh cộng đồng.
Đọc bài →Sấm truyền Delphi và Pythia: Cơ chế tiên tri trong huyền học Hy Lạp cổ
Tìm hiểu nguồn gốc, cơ chế vận hành của Oracle Delphi và vai trò Pythia trong huyền học Hy Lạp cổ, dựa trên ghi chép của Plutarch và các nguồn cổ điển.
Đọc bài →Seiðr trong Bắc Âu cổ là gì?
Giải thích thuật ngữ seiðr trong nguồn Bắc Âu cổ: bối cảnh tư liệu, đặc điểm thực hành được ghi lại, và ranh giới giữa lịch sử văn bản với diễn giải đương đại.
Đọc bài →Shimenawa và shide là gì? Ý nghĩa dây thừng và giấy trắng trong Shinto
Giải thích shimenawa và shide trong Shinto Nhật Bản: hai vật phẩm nghi lễ đánh dấu ranh giới thiêng, xuất hiện tại đền thờ, đá thiêng, cây cổ thụ và các không gian được xem là nơi thần linh (kami) hiện diện.
Đọc bài →Shinto là gì? Nguồn gốc tên gọi và phạm vi truyền thống Nhật Bản
Giải thích Shinto trong đúng bối cảnh Nhật Bản: nguồn gốc tên gọi, phạm vi thực hành thờ kami, và những khác biệt vùng miền cần phân biệt rõ.
Đọc bài →Sola Busca Tarot: lịch sử bộ bài khắc màu và ảnh hưởng hình ảnh
Sola Busca Tarot: lịch sử bộ bài khắc màu và ảnh hưởng hình ảnh. Nội dung tổng hợp theo nguồn đã đối chiếu.
Đọc bài →Sortes trong thế giới La Mã là gì?
Giải thích sortes - hình thức rút thăm hoặc chọn văn bản để nhận lời sấm trong thế giới La Mã cổ đại, đặt trong bối cảnh lịch sử bói đoán.
Đọc bài →Sortes Vergilianae: Truyền thống bói bằng thơ Virgil trong lịch sử La Mã
Sortes Vergilianae là gì? Tìm hiểu thuật ngữ gắn với việc diễn giải văn bản Virgil để tìm lời giải, cùng tình trạng chứng thực còn tranh luận.
Đọc bài →Tam Thanh Trong Đạo Giáo: Hệ Thống Thần Linh Tối Cao Là Ai
Tìm hiểu Tam Thanh (Three Pure Ones) - ba vị thần tối cao của Đạo giáo gồm Nguyên Thủy Thiên Tôn, Linh Bảo Thiên Tôn, Đạo Đức Thiên Tôn và vị trí của họ trong điện thờ Đạo giáo.
Đọc bài →Táo Quân trong tín ngưỡng Trung Hoa là ai?
Giải thích Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa: vị trí trong hệ thần bếp và hộ gia đình, các dị bản truyện kể, và cách các cộng đồng địa phương thực hành thờ cúng khác nhau.
Đọc bài →Tarocchi Mantegna là gì? Có phải một bộ Tarot không?
Giải thích Tarocchi Mantegna: bộ 50 tranh khắc Ý thế kỷ XV, vì sao tên gọi gây nhầm với Tarot và cách phân biệt với bộ bài 78 lá.
Đọc bài →Tarot Besançon: Nguồn gốc và đặc điểm hình ảnh bộ bài vùng Pháp
Tìm hiểu lịch sử tarot Besançon, dòng bài khắc gỗ vùng Pháp-Đức với đặc điểm thay Pope/Papesse bằng Jupiter/Junon và kỹ thuật tô màu pochoir.
Đọc bài →Tarot de Marseille: lịch sử tên gọi và các dòng bộ bài Pháp–Ý
Tarot de Marseille: lịch sử tên gọi và các dòng bộ bài Pháp–Ý. Nội dung tổng hợp theo nguồn đã đối chiếu.
Đọc bài →Temizuya và nghi thức thanh tẩy trước khi vào đền
Giải thích temizuya - bồn nước thanh tẩy tại đền Shinto Nhật Bản, ý nghĩa và trình tự thực hành trong bối cảnh truyền thống Thần đạo.
Đọc bài →Tết Hạ Niên Púng Hiéng của người Dao Tiền
Tìm hiểu cấu trúc, ý nghĩa và vai trò dòng họ trong Tết Hạ Niên Púng Hiéng - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của người Dao Tiền tại Sơn La.
Đọc bài →Thái Cực Đồ: Nguồn Gốc và Ý Nghĩa Triết Học Âm Dương
Tìm hiểu nguồn gốc biểu tượng Thái Cực Đồ (Taijitu), cấu trúc Âm Dương và ý nghĩa triết học về sự tương sinh tương khắc trong vũ trụ quan Đạo giáo.
Đọc bài →Thành Hoàng trong tín ngưỡng Trung Hoa là ai?
Giải thích Thành Hoàng - vị thần bảo hộ thành trì và địa phương trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, phân biệt lịch sử tư liệu và thực hành đương đại.
Đọc bài →Thiên cầu hỗn thiên là gì? Mô hình các vòng trời trong thiên văn cổ
Tìm hiểu thiên cầu hỗn thiên (armillary sphere): các vòng Hoàng đạo, xích đạo trời, mô hình địa tâm và vai trò trong lịch sử thiên văn–chiêm tinh.
Đọc bài →Thổ Địa trong tín ngưỡng Trung Hoa được thờ thế nào?
Giải thích vị trí, danh xưng và cách thờ Thổ Địa trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, phân biệt tư liệu lịch sử với thực hành đương đại theo vùng miền.
Đọc bài →Thờ Cúng Tổ Tiên Là Gì? Bàn Thờ, Ngày Giỗ Và Đạo Lý Nguồn Cội
Thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng tưởng nhớ người đã khuất trong gia đình, dòng họ. Tìm hiểu bàn thờ, ngày giỗ, lễ Tết, gia phả và khác biệt vùng miền.
Đọc bài →Thực Hành Then Là Gì? Ý Nghĩa Hát Then Và Đàn Tính
Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái là gì? Tìm hiểu hát Then, đàn tính, vai trò thầy Then, không gian nghi lễ và các dị bản địa phương.
Đọc bài →Tín ngưỡng Arak của người Chăm là gì?
Tìm hiểu tín ngưỡng Arak trong đời sống dân gian Chăm: các lực lượng, thần linh, tổ tiên bảo hộ và sự khác biệt với nghi lễ đền tháp Bàlamôn chính thống.
Đọc bài →Tín ngưỡng dân gian Trung Hoa là gì?
Giải thích tín ngưỡng dân gian Trung Hoa như một mạng lưới thờ thần địa phương, tổ tiên và nghi lễ cộng đồng, không phải một giáo hội thống nhất.
Đọc bài →Tín ngưỡng Neak Ta của người Khmer Nam Bộ: Thần bảo hộ đất và phum sóc
Giải thích tín ngưỡng Neak Ta trong đời sống Khmer Nam Bộ, vai trò bảo hộ đất đai, ranh giới phum sóc và mối quan hệ với Phật giáo Nam tông.
Đọc bài →Tín ngưỡng phồn thực trong lễ hội dân gian là gì?
Giải thích tín ngưỡng phồn thực trong lễ hội dân gian Việt Nam: biểu tượng sinh sôi của người, cây trồng và cộng đồng, dựa trên hồ sơ dân tộc học cụ thể.
Đọc bài →